Polderpad blog

Weidevogelexcursie

weidevogel-excursie


Op initiatief van Jan-Dirk Rodenburg, melkveehouder in polder Schieveen, gingen 35 stadse natuurliefhebbers afgelopen zondag op een boerenkar ‘de polder in’. De vogels laten zich minder afschrikken door een boerenkar (want die komt wel vaker langs!) dan door een groep wandelaars. Vanaf de kar waren jonge kieviten van heel dichtbij te zien. Boswachter Martijn van Natuurmonumenten wist van alles over de vogels te vertellen. Boeren en Natuurmonumenten gaan de komende jaren in weidevogel-polder Schieveen vaker samen dit soort activiteiten organiseren voor de Rotterdammer en Landsingerlander.


Werkbezoek aan Bloemenweiden Nieuwkoop

VNM-nieuwkoop052214-01kleinOp 22 mei zijn we op uitnodiging van Natuurmonumenten met de ontwerpers en projectleiders van de Noordas (Vlinderstrik, Schieveen, Schiezone en Polderpad) gaan kijken naar de bloeiende graslanden van het natuurgebied Nieuwkoop. Deze weiden zijn nog maar kort geleden aangelegd maar dankzij de verschaling van de bodem en de hoge waterstand is het nu al een pracht aan kleuren en vormen. De sappige zuring, de echte koekoeksbloem en veel andere soorten  vormen een feest voor alle zintuigen. Dit willen we ook in de Noordas bereiken!

 VNM-nieuwkoop052214-02klein

 

 

fietstochten voor leden Natuurmonumenten

140301_polderpad-bakfiets

Deelnemers aan de Polderpad fietsexcursie staan rondom de polderpad-bakfiets aan de Tempelweg. Zaterdagmiddag fietste ook wethouder Buitenruimte en Duurzaamheid Alexandra van Huffelen mee (midden).

Met behulp van oude polderkaarten en historische foto's vertellen we verhalen over de polders. Zowel de medewerkers van Natuurmonumenten als wij krijgen veel positieve reacties en opbouwende adviezen: "Denk erom, Bewaar de verhalen goed."

140301melkschur-hoekbank

Kees van Oorschot van de gemeente Rotterdam geeft een toelichting bij de Melkschuur. Hij staat daarbij op de polderpad bank.

140301-alexandra_huffelen

Alexandra van Huffelen lost het startschot van het het natuur- en recreatieplan Schieveen met een betonsteen door de te slopen kas.

 

Lammetjesdag3
Lammetjesdag 2014

Ook dit jaar is de Lammetjesdag bij Martin Oosthoek weer goed bezocht. Polderpad stond er ook weer met de polderpad-bakfiets. Wie wil er niet op de grote luchtfoto zien waar we zijn?

website Martin Oosthoek

halte-rodenrijs-web

 

lammetjesdag1

 

 

NOA-startbouw-13100714
Start bouw Polderpad

Vrijdag 4 oktober is gestart met de aanleg van het Polderpad en zijn de eerste 40 hectare natuur- en recreatiegebied in de Vlinderstrik opengesteld. De openingshandeling werd verricht door mevrouw S. Dekker, voorzitter Tafel van Borging van Project Mainport Rotterdam, en de heer H. de Paepe, wethouder Ruimtelijke Ordening gemeente Lansingerland. De bouwstart vond plaats bij de oude melkschuur in het weiland aan de Landscheiding/ Provinciale weg.

polderpad-start-bouw

Met schoolkinderen en omwonenden is een klein deel van de route van het Polderpad afgelegd naar de plek van het voormalig landgoed De Tempel. Daar is vervolgens een replica van een Tempel-grenssteen geplaatst door mevrouw A. van Huffelen, wethouder Buitenruimte gemeente Rotterdam en mevrouw C. Zeegers, portefeuillehouder deelgemeente Hillegersberg-Schiebroek 

De feestelijkheden werden afgerond met een hapje en een drankje in de melkschuur.

grenspaaldetempel

NOA-startbouw-13100715

 

 
De Melkschuur in de Zuidpolder

boerjan

 

Tot in de jaren '60 waren er veel melkveehouders in dit gebied. Jan Vollebregt is één van de boeren die in de Zuidpolder nog het langst is doorgegaan met melken:

" In 1972 nam ik hier het bedrijf van mijn oom over. Ik heb de melkschuur laten bouwen omdat de boerderij aan de andere kant van het spoor lag. Het eerste jaar heb ik nog gemolken vanaf de wagen. Tja, want voordat ik voor dat ding een vergunning had...

Er was plaats voor twintig koeien, maar vanwege de melkquota werden dat er vijftien. De koeien stonden hier het hele seizoen in de wei. Iedere morgen begon ik om half zes, dan stonden ze om zes uur vast. Het melken duurde nog geen uur. 's Avonds om 5 uur kwam ik weer terug om te melken.

In 2000 zijn mijn zoons gestopt met het melkvee. Ze doen nu enkel akkerbouw, hier en bij Moerdijk. Melken, dat gebeurt hier niet meer. Ten eerste is het veel te kleinschalig. Koeien moet je achter de boerderij hebben. Daarbij komt, dat je ze in het najaar hier ook nog moet gaan voeren. Dan is er ofwel geen gras meer, of er zit niks meer in, in het gras."

 

Gisteren was het nog zomer

Het rijpe graan in de Zuidpolder, met daardoorheen het Polderpad.

 graan-polderpad-web

 

 

grenspaal-onderdoek
Polderpad ontmoet de Tempel

29 mei, Bibliotheek Berkel en Rodenrijs: Catherine Visser vertelt over het Polderpad op de algemene ledenvergadering van de historische vereniging Berkel en Rodenrijs. Het Polderpad gaat in de toekomst de vier verschillende polders van de Noordas doorkruisen. Zo wordt het mogelijk dit overgebleven stuk cultuurlandschap te ervaren. Langs het Polderpad zal veel aandacht zijn voor de geschiedenis en de verhalen van de plek. Catherine Visser doet een oproep aan de leden van de historische vereniging om hun kennis en passie omtrent geschiedenis te delen.

Catherine Visser van DaF-architecten

Jan van der Spek, oud-bewoner van de Rodenrijseweg vertelt over de geschiedenis van de Tempel. Vanaf 1512 is de Tempel een Hoge Heerlijkheid: de leenheer mag dus in zijn gebiedje van twaalf morgen (tien hectare) de doodstraf uitspreken! Hiervoor staat er een houten galg aan de Tempelweg. Na de droogmaking is de Hoge Heerlijkheid nog steeds een aparte bestuurlijke entiteit, afgebakend met acht mijlpalen.

lezing-berkel-rodenrijs

Eén van die grenspalen is teruggevonden. Hij wordt onder luid applaus aan de historische vereniging aangeboden door Robbert-Jan Engels namens Martien van Winden. De hardstenen grenspaal wordt omringd door stralende Rodenrijsers. Aan de ene zijde pronkt een kloeke T van de Tempel, aan de andere zijde staat BR voor Berkel en Rodenrijs. We gaan een replica langs het polderpad zetten op de grens van de Tempel! 

grenspaal-berkel-rodenrijs

Lees meer op de website van de Historische vereniging Berkel en Rodenrijs

 

nooddijkBovendijk1944-fragment
Snoeken na de oorlog

Polder Schieveen is in de tweede wereldoorlog van strategisch belang. In de meidagen 1940 landen Duitse parachutisten in polder Schieveen waar ze slaags raken met Nederlandse soldaten. Om dergelijke landingen door de geallieerden te vermijden en de weg naar Delft te controleren zetten de Duitsers in het voorjaar van 1944 de gehele polder onder water. De boerderijen worden met provisorische dijkjes beschermd maar voor het vee moeten boeren uitwijken naar elders. De Duitsers controleren het gebied: achter begraafplaats Hofwijk staat een munitiedepot waar ook schietoefeningen worden gehouden. De A13 is versperd met betonwanden. Vanuit de boerderijen zien de bewoners de gevangenen van Rotterdam naar Delft lopen die bij de razzia’s zijn opgepakt.

Jacques Bak die met zijn ouders aan de Bovendijk woonde kan zich herinneren dat de dijk om hun huis op 7 September 1944 brak. Toen stond ook de boerderij onder water en moesten ze met strobalen naar de dijk. Hun nicht die in de naastliggende boerderij woonde met haar vader en broers moest bij een Duitse inval vluchten. “Een van de broers zat bij de ondergrondse, ze hadden een zender in huis. De dochter vluchtte naar ons toe door uit het schuurraam te springen in de sloot. Ze kwam met baggerbenen bij ons binnen terwijl we net met de hele familie aan tafel zatten. Mijn moeder verstopte haar in een voorraadkast en veegde snel de sporen uit. Mijn vader zei tegen ons kinderen die sprakeloos hadden toegekeken: ‘Bek houden, vreten’. Het is gelukkig goed afgelopen, de Duitsers hebben bij ons gezocht maar haar niet gevonden.”

bovendijk222ajongejan1944-600px
Foto van A.C. Bak van de boerderijen aan de Bovendijk nadat de dijk rondom de huizen in September 1944 brak. Links het huis van Jongejan en rechts de boerderij van Bak. (bron: Gemeentearchief Rotterdam)


Toen de polder in 1945 eindelijk weer droog gemaakt werd heeft Piet Hoogerbrugge, die nog steeds aan de Hofweg woont, zich tegoed gedaan aan vis. “Het stikte van de Snoeken in de ondergelopen polder. Toen ze de polder leegpompten kwamen de vissen allemaal in boezem terecht bij het gemaal. Je kon ze met netten er met tientallen tegelijk uit scheppen. Ik heb toen zoveel snoeken gegeten dat ik die nu niet meer lust.”
dotka-RAF_045_01_600pxLuchtfoto van ondergelopen polder Schieveen in november 1944 door RAF piloot Seeley gemaakt (bron: www.dotkadata.com Luchtfoto's 1940-1945 WOII RAF/USAF, copyright Wageningen UR library)

Deze verhalen zijn opgetekend in het kader van het project Polderpad van Rotte tot Schie. Op 19 april 2013 organiseerde DaF-architecten het eerste openhaard gesprek met negen bewoners van polder Schieveen in het Museum Oud Overschie.

Van molen tot paardenpension

1897-40jarighuwelijkNeeleman

Op 1 mei 1897 viert de familie Neeleman de 40ste trouwdag van Arie Neeleman en
Sophia-Jacoba Vincke. Arie Neeleman was sinds 1872 molenaar op de ondermolen aan de verlaatsloot in polder Schieveen. De molen, een achtkantige grondzeiler, werd in 1792 gebouwd voor de droogmaking van het eerste blok van de verveende polder. Arie en Sophia-Jacoba hadden veel kinderen zoals op de foto is te zien. Hun zoon Jacob was de laatste molenaar. In 1915 verving het nieuwe elektrische gemaal aan de Schie de onder- en bovenmolen. De Neeleman molen werd gesloopt en maakte plaats voor een woonhuis. Toen de kleinzoon van Jacob, Wim Neeleman in 2010 het oude huis sloopte om nieuwbouw te plegen, heeft hij de fundamenten van de molen weggehaald. Wim Neeleman heeft nu een pensionstal voor paarden op de plek waar zijn overgrootvader molenaar was.

In het kader van het project Polderpad van Rotte tot Schie organiseert DaF-architecten openhaard gesprekken met bewoners over hun polder. Het eerste gesprek met 9 bewoners van polder Schieveen op 19 april was in het Museum Oud Overschie.
Schieveenkaart1783
Op de eerste kaart van de droogmaking Schieveen die in 1892 startte staat de molen van Neeleman al aangegeven op de kruising van de verlaatsloot (de boezem) en de watering. De kaart heet: Concept droogmaking van Schieveen 1783 getekend door Cornelis van de Graat. (archief HH Delfland)

168508_rotterdam_de_steen_aan_de_zweth_w860_h550
Steen aan de Zweth

'De Steen aan de Zweth' in Rotterdam is opgericht ter nagedachtenis aan twee Nederlandse militairen die in de meidagen van 1940 in de omgeving van de stad zijn gesneuveld.

De namen van de twee slachtoffers luiden:

J. Gouweleeuw en M. van der Have.

Op 12 mei 1940 probeerden bij Overschie en in de weilanden langs de rijksweg neergekomen Duitse parachutisten op te rukken naar Rotterdam. Maar Nederlandse soldaten in de polder Schieveen verhinderden deze opmars. Twee van hen waren Gouweleeuw en Van der Have. Tijdens het vuurgevecht dat ontstond toen de bezetter plotseling van achter een dijk van de Ackersdijkse polder opdook, zijn deze twee huzaren omgekomen.

Veehouder Jan Rodenburg was die ochtend aanwezig op zijn boerderij 'De Vrijheid', waar hij met zijn gezin de schoten heeft gehoord. Een paar Nederlandse soldaten kwamen even later ontdaan de boerderij binnen, roepend: 'De Duitsers schieten alles en iedereen dood.' Rodenburg heeft samen met zijn dochter en zoon twee gewonde soldaten uit het weiland gehaald en naar de boerderij gebracht. De twee dode soldaten hebben zij naar de stal gebracht.

Oprichting
Die dag had Jan Rodenburg zelf ook een zoon en drie schoonzonen in het leger zitten, die elders in het land tegen de bezetter vochten. Na de capitulatie kwamen zij weer ongedeerd thuis. 'Daarom,' zegt zoon Wijnand Rodenburg, 'is mijn vader direct na de bevrijding naar een steenhouwer gegaan en heeft dat gedenkteken onder aan de dijk laten zetten. Uit eerbied voor die twee jongens en uit dankbaarheid dat zijn eigen jongens het levend ervan afbrachten.'

Onthulling
Het monument is onthuld op 17 augustus 1945.

Locatie:
tegenover de Molenkade, 3046NV, Rotterdam, Zuid-Holland
GPS: 51.968991, 4.410182

Bron:
Nationaal comité 4 en 5 mei 

lammetjesdag2-jan2013
Lammetjesdag 2013 groot succes

De Lammetjesdag 2013 op de boerderij van Martin Oosthoek was met circa 1500 bezoekers een groot succes. Tijdens de dag waren er onder andere demonstraties van schapen drijven en schapen scheren. Natuurlijk mochten de lammetjes geknuffeld en geaaid worden.

Polderpad bakfiets op de lammetjesdag 2013

Daan Bakker van DaF-architecten geeft uitleg over het polderpad. De bezoekers zijn zeer geïnteresseerd en willen graag zo snel mogelijk van het pad gebruik maken.

 

spoorhaven-1930-HUA
Spoorhaven

Gezicht op de Spoorhaven bij het N.S. station Rodenrijs tijdens het overladen van groenten van schuiten naar goederenwagens van de N.S. 1925-1935 (bron: HUA)
Halte Rodenrijs is onder de naam station Rodenrijs in 1908 geopend. Het station was onderdeel van de Hofpleinlijn, de spoorlijn van de ZHESM tussen Rotterdam en Scheveningen. De halte was een belangrijk goederenstation waar tuinbouwproducten uit de omgeving van water op spoor werden overgeslagen na op de Berkelse veiling geveild te zijn. Van de oorspronkelijke bebouwing rondom het station is nu het stationsgebouw en een aantal dienstwoningen nog aanwezig.

perronzijde-HUA

Het station Berkel Rodenrijs in gebruik, 1966 (bron: HUA)

 



rodweg315grenspaal1950-GAR-web
Hoge Heerlijkheid de Tempel in de Zuidpolder

Op de foto uit het gemeentearchief is  een grenspaal te zien die achter de Rodenrijseweg 315 stond en die de grens van de hoge heerlijkheid de Tempel aangaf. Een Hoge Heerlijkheid was een gebied die onder het gezag van een 'heer' stond. Deze was eigenaar van de grond, hief belastingen en mocht er zelfs de doodstraf uitspreken.

De Zuidpolder staat vanaf de 16de eeuw bekend als Hoge Heerlijkheid de Tempel. Midden in de veengronden stond de hofstad, het huis van de heer, van de Heerlijkheid. Op de historische kaart van Krukius uit 1772 is de hofstad met de tempelweg ernaartoe goed te zien. Op de kaart is ook te zien dat er een plas was ontstaan ten gevolge van de vervening. Door deze grootschalige veenwinning werd het land steeds natter en onbegaanbaar de oude hofstad was vervallen. Begin 18de eeuw verplaatste toenmalige eigenaar Mr van der Hoeven de hofstad naar de oever van de Schie, naar een plek waar toen de boerderij Berkeloord stond. De hofstad lag sinds dien buiten de jurisdictie van de hoge Heerlijkheid de Tempel maar kreeg wel de naam de Tempel die het nu nog heeft.

Is de grenspaal er nog? De Tempelweg wordt binnenkort onderdeel van het polderpad.

1772-delflandkrukiusNA-web

 

 

polderpad-2013
volg het polderpad ook in 2013

DaF-achitecten wenst u fijne feestdagen en een goed 2013.      

           

workshop 121128-klein
Workshop polderpad profiel 28 november 2012

Een workshop in de schuur van stadsboerderij ‘Uit Eigen Stad’ speelt zich af rondom de polderpad bakfiets. We hebben we met projectverantwoordelijken van de Stadsregio en de gemeentes Rotterdam en Lansingerland het wenselijke profiel van het polderpad besproken. De ideeën en wensen wijken niet zelden uiteen. De kunst wordt om het polderpad zo te ontwerpen dat het goed past in de verschillende polders ... en dat het natuurlijk goed te gebruiken is voor fietsers, wandelaars en skaters en zo nu en dan een landbouwmachine!

Boer-Gille-verteld
Avontuur in de polder

Veel omwonenden en wandelliefhebbers uit Bleiswijk, Bergschenhoek, Schiebroek, Overschie en Berkel Rodenrijs hebben hun stevige schoenen aangetrokken om door de polders van de Noordas te lopen. De ochtend begint in de koeienstal bij boer Peter Gille van boerderij Lansingerland. Hier staat de bakfiets met de kaart opgesteld. Iedereen wijst en kijkt naar herkenningspunten op de kaart aan. De melkmachine en de koeien trekken veel bekijks.
Na een korte inleiding over het polderpad vertrekt de groep lopend door modder en gras. Peter Gille vertelt bij één van zijn  windmolens over de droogmakerij. Aangekomen bij de rand van het Lage Bergsche Bos vertelt Jaap van Lien van vogel en natuurwacht Rotta over de bijzondere vogels zoals de Wielewaal en de Torenvalk die in de gemengde bosrand leven. Dankzij de mobiele brug kunnen we vanuit de polder de paden van het recreatiebos bereiken. Een aantal van ons moppert over de spaghetti van fiets, voet en paardenpaden. 'Laat het landschap zoveel mogelijk zoals het is.' Over de Bergweg Zuid en over de N 209 merken we hoe belangrijk een goede fiets en wandelroute is. Nu moet de wandelaar steeds wegspringen voor brommers en race fietsers en is het moeilijk oversteken.
Langs de Wildersekade gaan we op bezoek bij boer Hans Persoon. Hij vertelt over zijn ouderlijk huis dat in 1902 door zijn grootvader is gebouwd. De bedrijfsvoering is sinds die tijd sterk veranderd van gemengd boerenbedrijf naar een caravan stalling met nog wat schapen en tuinbouw. De twee indrukwekkende rode beuken voor het huis zijn op de oude familiefoto uit 1910 nog sprietjes. We laten de zware mobiele brug achter. Later zal Martin Oosthoek de brug met zijn quad naar de Zuidpolder brengen, waar we nog veel sloten over moeten.
Langs de nieuwe busbaan van de ZORO bereiken we het grasveld van de Zwarte Weg. Omwonende Edwin van der Sman verteld over het 16de eeuws aardewerk en de botten die hier tijdens graafwerkzaamheden zijn gevonden. Op dit landje langs de landscheiding stond ooit een boerderij. In de Zuidpolder, in de melkschuur van boer Vollebrecht is het einde van de ochtend wandeling met een boerenlunch.


De middagwandeling begint weer met een toelichting over het polderpad. Een nieuwe groep wandelaars is inmiddels aangeschoven. Dwars door de Zuidpolder lopen we naar het westen. Wat is deze polder groot als je er middenin staat. Bij de fietsbrug blijkt teveel water te staan, waardoor we bovenlangs moeten oversteken, over de N471. Ecoloog Ferry van der Schans vertelt enthousiast over de weidevogels en hoe hij  de broedparen telt. Verder trekt de groep langs de overenthousiaste koeien van Steenwijk tot aan de Oude Bovendijk. De boezemvaart is de krachtproef voor de mobiele brug. Gaan we de overkant halen? De meeste wandelaars geloven er niet in, maar hij blijkt toch net lang genoeg te zijn.

overdesloot


De bewoonster van Oude Bovendijk 102 komt een praatje maken met haar oude buurvrouw die met ons meewandelt. Afdalend naar de Schieveense polder lopen we dwars over een erf de groene wijdse ruimte in. Wolken, ganzen, schapen omringen ons. In de verte de skyline van Rotterdam en Delft. Historicus Astrid Karbaat vertelt over de dubbele ontginning van de polder aan de hand van oude kaarten. We lopen dwars door de polder en bereiken de Hofweg bij het gemaal. Bij boer Hoogerbrugge laten we de mobiele brug liggen. Het ding was zwaar maar dankzij de vele vrijwilligers is het gelukt hem mee te nemen. Lenno Hoogerbrugge verteld over zijn extensieve veehouderij en het beheer van het weidevogelgebied. Ten slotte komen we via de weg bij landgoed de Tempel aan. Onder de herfstige kastanjes staat een tafel met eten en drinken. Het was een mooie dag en we kregen veel enthousiaste reacties in de trant van: gaan jullie dit elke maand doen?